Nieuws
Wat verandert er in 2026 voor het primair onderwijs?
03 februari 2026
Met de start van 2026 gaan er binnen het primair onderwijs verschillende veranderingen in. Van aanpassingen in wet- en regelgeving tot nieuwe aandachtspunten voor de praktijk. In dit artikel lees je wat er verandert en wat dit betekent voor jouw school of bestuur.
Verbetering vergoeding woon-werkverkeer
In de cao primair onderwijs 2025-2027 zijn afspraken gemaakt over een verbetering van de vergoeding voor woon-werkverkeer. Met ingang van 1 januari 2026 wordt de vergoeding per kilometer verhoogd naar €0,18 en de ondergrens voor vergoeding verlaagd naar 5 kilometer enkele reisafstand. Een fulltime werknemer met een reisafstand van 20 kilometer enkele reis krijgt hierdoor netto €203 meer reiskostenvergoeding per jaar.
Meer structureel budget samenwerkingsverbanden (hoog)begaafden
Sinds 1 januari 2026 is het budget voor onderwijs en ondersteuning aan (hoog)begaafde leerlingen structureel geworden. Budget dat eerder onderdeel uitmaakte van de subsidieregeling ‘Begaafde leerlingen’ wordt nu structureel onderdeel van de ondersteuningsbekostiging van de samenwerkingsverbanden po en vo.
Nieuwe regelgeving wegwerpplastic voor onderwijsinstellingen
In 2026 veranderen de regels voor het gebruik van wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten. Wegwerpbekers en -bakjes met plastic, waaronder bioplastic en bekers met een plastic coating, zijn niet meer toegestaan. Scholen kunnen kiezen voor een systeem met herbruikbare materialen of leerlingen en medewerkers stimuleren om zelf een herbruikbare beker of lunchbox mee te nemen. Voor instellingen met een campusomgeving kunnen andere regels gelden, afhankelijk van de vraag of eten en drinken ter plaatse of onderweg wordt geconsumeerd.
Bekijk de pagina van het ministerie
Start Sabfo
Vanaf 1 januari 2026 wordt de accreditatie uitgevoerd door de Stichting accreditatie bestuurders funderend onderwijs. Daarmee is de overgangsfase voorbij en wordt de accreditatie onafhankelijk van de PO-Raad, VO-raad en de Vvob uitgevoerd. Aanmelden kan via www.onderwijsaccreditatie.nl, maar ook via de website van de PO-Raad.
Curriculumimplementatie
De definitieve conceptkerndoelen zijn in november 2025 door SLO gelanceerd. Vanaf augustus 2026 worden Nederlands en rekenen-wiskunde wettelijk vastgelegd; de overige leergebieden volgen in 2027. Vanaf nu kunnen alle scholen aan de slag met de nieuwe kerndoelen.
Curriculumontwikkeling is een cyclisch proces. Daarom organiseren de PO-Raad en AVS dit schooljaar diverse activiteiten om scholen en besturen te informeren en te ondersteunen bij de implementatie, zoals regionale roadshows, het delen van goede voorbeelden en professionaliseringsaanbod. Zo werken we samen aan een succesvolle implementatie van het nieuwe curriculum en een duurzame werkwijze om dit actueel te houden.
Gelijkwaardige beloning uitzendkrachten
Het wetsvoorstel Flex is nog niet per 1 januari 2026 van kracht. In de nieuwe uitzend-cao is echter reeds opgenomen dat uitzendkrachten gelijkwaardig aan werknemers werkzaam in gelijke of gelijkwaardige functies in dienst van de inlener beloond dienen te worden. Deze cao geldt per 1 januari 2026 voor uitzendbureaus die zijn aangesloten bij de ABU en de NBBU.
De PO-Raad heeft op basis van de cao primair onderwijs voor de gehele sector primair onderwijs de arbeidsvoorwaarden verstrekt aan beide brancheorganisaties. Deze hoeven dus niet per schoolorganisatie te worden aangeleverd, tenzij jouw organisatie gebruikmaakt van de ruimte die de cao biedt om van de standaardregeling af te wijken en/of organisatie-specifieke afspraken heeft over arbeidsvoorwaarden.
Strengere handhaving schijnzelfstandigheid
Vanaf 1 januari 2026 wordt er strenger gehandhaafd op schijnzelfstandigheid, waarbij de Belastingdienst weer controles kan uitvoeren zonder voorafgaande waarschuwing en naast naheffingen ook weer vergrijpboetes kan opleggen in het geval van opzet of grove schuld. Die boetes zien niet toe op het werken met zzp’ers in de periode tot en met 2025.
Eind december 2025 heeft de Belastingdienst een vernieuwd handhavingsplan gepubliceerd. Eerder gaf de PO-Raad al het advies om goed in kaart te brengen wie binnen de schoolorganisatie als zelfstandigen werkzaam zijn en na te gaan of de contracten (nog) wel passend zijn bij de arbeidsrelatie. Dit advies blijft onverkort van kracht.
Wijziging Beleidsregel onderwijstijd
Per 1 januari 2026 is de Beleidsregel afwijken onderwijstijd funderend onderwijs en verlenen ontheffingen WEC 2025 gewijzigd. De regeling blijft maatwerk voor leerlingen met betrekking tot de onderwijstijd mogelijk maken, maar vereenvoudigt de procedure. Dit zijn de belangrijkste wijzigingen:
- Er wordt duidelijker aangegeven dat een aanvraag alleen kan worden ingediend als er geen sprake is van geoorloofd ziekteverzuim (artikel 11, onder d, Leerplichtwet 1969). Ook andere voorwaarden voor een geldige aanvraag, zoals tot wanneer een aanvraag ingediend kan worden, zijn duidelijker omschreven.
- In de vorige Beleidsregel waren vier categorieën opgenomen van situaties waarin afwijken van de onderwijstijd geoorloofd is. In de praktijk blijkt toepassing van deze categorieën tot verwarring te leiden. Er is daarom voor gekozen deze categorieën niet langer aan te houden.
- In de voorgaande versie van de regeling was het tevens nodig om de aanvraag voor afwijking van de onderwijstijd voor een leerling te onderbouwen in het OPP, middels een deskundigenadvies. De nieuwe regeling is gebaseerd op het uitgangspunt dat het bevoegd gezag of de school zelf goed kan inschatten wanneer maatwerk nodig is. Het deskundigenadvies op dit punt hoeft dus niet langer aanwezig te zijn. Scholen moeten voor kinderen met een psychische of lichamelijke beperking de afwijking van de onderwijstijd wel vastleggen in een OPP. Ouders of verzorgers moeten instemmen met het OPP.
- De school blijft vanuit de zorgplicht verantwoordelijk voor terugkeer naar (voltijds) onderwijs en blijft altijd aanspreekbaar, ook bij inzet van derden.
Bekijk de nieuwe tekst van de regeling en de bijbehorende toelichting
Wetsvoorstel Compensatie transitievergoeding alleen voor kleine werkgevers
Vanaf 1 juli 2026 worden niet alle werkgevers meer gecompenseerd voor de transitievergoeding. De compensatieregeling geldt dan alleen nog voor kleine werkgevers (minder dan 25 werknemers). Werkgevers met 25 of meer werknemers krijgen geen compensatie meer. Het moet nog in wetgeving worden opgenomen, dus het is allemaal nog even afwachten. Zo moet één en ander nog worden uitgewerkt en is het ook nog niet duidelijk, als de wijziging er komt, of er bijvoorbeeld een overgangsregeling gaat komen.
Nieuwe NAPL-subsidies ‘
Voor het groeifondsproject Nationale Aanpak Professionaliseren Nederland (hierna: NAPL) komen twee subsidieregelingen beschikbaar.
- Subsidie voor de co-creatielabs:Er komt een subsidie beschikbaar om co-creatielabs (een samenwerking tussen leraren, werkgevers en opleiders) te starten. In deze co-creatielabs wordt er onder andere gewerkt aan het ontwikkelen van professionaliseringsaanbod dat aansluit op de – binnen NAPL ontwikkelde – ontwikkelpaden én dat voldoet aan het gestelde kwaliteitskader van NAPL. Dit kan nieuw professionaliseringsaanbod zijn, of bestaand aanbod dat verder verrijkt wordt. Naar verwachting wordt de regeling in het voorjaar 2026 gepubliceerd.
- Subsidie ‘Tegemoetkoming kosten professionalisering leraren’:Dit is een subsidie voor de tegemoetkoming in de kosten van het professionaliseren van leraren (let op: dit geldt enkel voor het professionaliseringaanbod die het NAPL-kwaliteitskeurmerk hebben). In het voorjaar 2026 worden de contouren van de subsidieregeling, de criteria waaraan voldaan moet worden en de wijze van aanvragen (collectief en individueel) nader uitgewerkt.
Meer over de voortgang van het programma lees je in ons nieuwbericht, op de website of nieuwsbrief van NAPL.
Bron: www.poraad.nl