Aantal vacatures schooldirecteuren fors gestegen

Er is in het primair onderwijs een tekort aan schoolleiders. Hoe groot het tekort precies is, is lastig vast te stellen. Duidelijk is wel dat de problematiek van het schoolleiderstekort nog urgenter wordt. Dit staat in de ‘Verkenning schoolleiders’ van het Arbeidsmarktplatform PO, het platform van de werkgevers- en werknemersorganisaties in het primair onderwijs, waaronder de AVS.

Het ontbreken van accurate cijfers heeft onder andere te maken met het ontbreken van actuele vacaturecijfers, van een volledig overzicht van de mate waarin en de snelheid waarmee deze vacatures worden vervuld en van betrouwbare arbeidsmarktprognoses.

Ook worden in de huidige arbeidsmarktprognoses de voorspelde tekorten onder directeuren en leerkrachten samengenomen. In de aanbevelingen staat dat het loont om te investeren in arbeidsmarktprognoses die uitsluitend voor schoolleiders gelden. AVS-voorzitter Petra van Haren: “Het is nu cruciaal om de harde cijfers boven tafel te krijgen. Daarmee wordt het probleem zichtbaar gemaakt en kan er met alle betrokken partijen in de sector gewerkt worden aan een oplossing. Een gezamenlijke inspanning van alle sociale partners is hierbij noodzakelijk.”

Aanwijzingen
Ondanks het ontbreken van deze exacte cijfers, zijn er wel sterke aanwijzingen voor een krappe arbeidsmarkt, zoals:

  • De vergrijzing in de sector, waardoor veel schoolleiders de sector verlaten vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd (bijna de helft van de schoolleiders is 55 jaar of ouder, 30 procent is 60 jaar of ouder).
  • Het aantal vacatures voor directiepersoneel is de afgelopen jaren fors toegenomen (van 295 fte in 2014/2015 naar 705 fte in 2017/2018). Het aantal vacatures afgezet tegen het aantal werkzame directieleden (vacature-intensiteit) is voor directiepersoneel het hoogst (ruim 8 procent in schooljaar 2017/2018). De vacature-intensiteit voor leraren en onderwijsondersteunend personeel ligt op ruim 6 procent.
  • Het aanbod van schoolleiders bestaat voor een groot deel uit leraren die schoolleider worden. Op basis van een enquête onder leraren lijkt het schoolleiderschap slechts door een kleine groep leraren geambieerd te worden. Factoren als werkdruk, een grote verantwoordelijkheid en te laag salaris dempen de ambitie.
  • Schoolleiders geven in de verkenning van het Arbeidsmarktplatform PO aan zelf ook knelpunten op hun arbeidsmarkt te verwachten (ruim 39 procent ervaart op dit moment een tekort aan schoolleiders, ruim 82 procent verwacht dit op korte termijn). Redenen liggen met name in de onaantrekkelijkheid van het beroep, de arbeidsvoorwaarden en de hoge taakbelasting en verantwoordelijkheid.

Ingrid Doornbos, vicevoorzitter AVS: “Daar bovenop komt dat verwacht mag worden dat door het lerarentekort nog minder leraren zullen doorstromen naar de functie van schoolleider. Hierdoor loopt het schoolleiderstekort nog verder op. Investeren in zij-instromers en het aantrekkelijker maken van het beroep moeten prioriteit krijgen. Dit is ook een nadrukkelijke aanbeveling in de verkenning.”

Kwalitatief tekort
Naast een kwantitatief tekort kan de sector primair onderwijs ook te maken krijgen met een kwalitatief tekort aan schoolleiders. Bijvoorbeeld als er een mismatch is tussen de vaardigheden en kennis van schoolleiders in relatie tot de eisen die aan hen worden gesteld. Uitdagingen in en om de school, zoals de toenemende verbondenheid met de omgeving, taakverbreding en technologisering stellen andere, nieuwe eisen aan wat schoolleiders moeten weten, kennen en kunnen. Door deze ontwikkelingen wordt schoolleiders steeds vaker gevraagd om inhoudelijke, organisatorische en vooral ook strategische keuzes te maken.

De Onderwijsraad concludeert in haar rapport ‘Een krachtige rol voor schoolleiders’ (2018) dat de ruimte voor de strategische rol van schoolleiders en de ontwikkeling van het schoolleiderschap beperkt is, terwijl dit steeds harder nodig is. Het werk van schoolleiders concentreert zich in de praktijk veelal nog op dagelijkse managementtaken. Dit vraagt erom de kwalitatieve aspecten van het vak goed in beeld te krijgen en onderzoek te doen naar de veronderstelde relatie tussen tekorten en de kwaliteit van het onderwijs.

AVS-voorzitter Petra van Haren: “Een goede school heeft een goede schoolleider. Deze relatie is aangetoond. Daarom wil elke school met een vacature voor een schooldirecteur alleen een uitstekend gekwalificeerd persoon aannemen. Het is daarom essentieel om onderzoek te blijven doen naar tekorten en kwaliteit van onderwijs.”

Uit de ‘Arbeidsmarktbarometer po, vo en mbo 2017-2018’ blijkt dat 28 procent van de vacatures gezien wordt als ‘moeilijk vervulbaar’. Reden hiervoor is dat kandidaten die zich melden te weinig ervaring of expertise hebben. Vicevoorzitter Doornbos: “Er is dus een potentieel van kandidaten dat graag schoolleider wil worden. Investeren in een goed inwerktraject inclusief professionalisering kan dan ook een oplossing zijn.”

Loopbaanbeleid
Verder sluit het loopbaanbeleid op scholen onvoldoende aan bij de complexiteit van het beroep, concludeert het Arbeidsmarktplatform PO. Dit kan het beroep ook onaantrekkelijk(er) maken en voor schoolleiders demotiverend werken. Met kans op uitstroom als gevolg. Doornbos: “Daarom is het zo belangrijk om scholing op strategisch niveau te volgen, bijvoorbeeld via een masteropleiding.”

Downloads en links

Wat is bekend over het tekort aan schoolleiders?
De Staat van de Schoolleider 2019
Rapport Onderwijsraad ‘Een krachtige rol voor schoolleiders’ (2018)
AVS-peiling vacatures (juli 2018)
Arbeidsmarktbarometer po, vo en mbo 2017-2018

Bron: www.avs.nl

Zoeken
Agenda

Algemene vergadering Coöperatie CABO U.A.


  • Maandag 20 januari 2020, van 15.30 uur tot 17.00 uur. Locatie: kantoor CABO
  • Maandag 22 juni 2020, van 15.30 uur tot 17.00 uur. Locatie: kantoor CABO 

Regionale besturen bijeenkomst CABO-PON

     
  • Donderdag 10 oktober 2019
  • Woensdag 29 januari 2020
  • Donderdag 23 april 2020
  • Dinsdag 16 juni 2020
Laatste Nieuws
CABO Ondersteunt